Alleen wonen | Een informatieve pagina over alle aspecten van het alleen wonen, met of zonder kinderen.

Op deze pagina kunt u een verzameling artikelen vinden met betrekking tot het alleen wonen met of zonder kinderen.

Een alleenstaande is iemand die geen (vaste) partner heeft, alleen woont en in het eigen levensonderhoud voorziet. Ook gebruikt men wel de term alleengaande of het woord vrijgezel wanneer men het woord alleenstaande wil vermijden in verband met een negatieve lading die het woord alleenstaande kan hebben. De cijfers liegen er niet om, Nederland telt ongeveer 2,3 miljoen alleenstaanden en het CBS voorspelt in 2025 ruim 3 miljoen alleenstaanden.

Die grote toename van alleenstaanden is vooral toe te schrijven aan de grotere zelfstandigheid van het individu, vooral van vrouwen. Die onafhankelijkheid ook op financieel vlak heeft ook gevolgen voor de houdbaarheidsdatum van relaties, omdat men de partner niet meer nodig heeft voor het levensonderhoud.

De meeste alleenstaanden waren vroeger echt eenzaam, tegenwoordig is alleen wonen vaak een bewuste keuze of een noodzakelijk kwaad. Veel mensen die weer een relatie aangaan blijven op zichzelf wonen omdat ze onafhankelijk willen blijven. Alleen wonen is natuurlijk niet altijd een bewuste keuze, het komt ook vaak voor dat alleenstaanden zich wel eenzaam voelen, vooral na het verlies of het vertrek van hun partner.

Laatst kreeg ik weer de vraag via een van mijn sites: “mijn schoonmoeder is sinds een jaar weduwe en komt bijna de deur niet meer uit. Graag zou ik voor haar een aantal (of ten minste één) vriendin(en) zoeken waarmee ze eens er op uit kan gaan of eens gezellig mee de stad in kan gaan”. Blijkbaar is er onder de groep ouderen (rekbaar begrip) die niet tot de hyves generatie behoren een duidelijke vraag naar een ontmoetingsplek voor mensen die ook behoefte hebben aan contact zonder zichzelf in de aanbieding te gooien op een dating site.

Een mens en dus ook een alleenstaande is een sociaal wezen dat behoefte heeft aan contact met andere mensen. Gewoon even praten over actuele zaken, over ditjes en datjes of zelf over gevoelens en emoties. Maar ook samen gezellig een spel doen of koffie drinken en samen even de stad in gaan of een museum bezoeken. Nog meer activiteiten die mensen samen kunnen ondernemen zijn: film, theater, uit eten, fietsen, zeilen, wandelen, enz.

Ook daarvoor is de site alleenwonen.nl. Deze site is geen dating site en de meeste mensen die hier lid zijn zijn niet direct op zoek naar een relatie. Wanhopige en opdringerige vrijgezellen komt u op deze site niet tegen, wel een luisterend oor, soms een lach maar ook een traan. Samen dingen afspreken, gewoon voor de gezelligheid of samen naar de dierentuin. Gewoon menselijk contact, iets dat we in deze moderne maatschappij een beetje aan de kant geschoven hebben.

Een volleybal als beste vriend. Dat is het geval in de film Cast Away, een moderne variant op het verhaal van Robinson Crusoe. De film vertelt het verhaal van een man die na een vliegtuigongeluk in zee belandt en aanspoelt op een onbewoond eiland. Aanvankelijk is hij ervan overtuigd dat hij snel zal worden gevonden, maar naarmate de weken verstrijken, verliest hij alle hoop. Van een aangespoelde volleybal creëert hij Wilson, hij tekent er een gezicht op, een bos takken doet dienst als haar. Zo heeft hij iemand om tegen aan te kletsen, iemand aan wie hij zijn verhalen, angsten en verlangens kwijt kan. Wilson wordt de steun en toeverlaat van deze moderne Robinson. En ja, het is een film, maar ook als kijker ga je een beetje van Wilson houden.

De vriendschap met een volleybal illustreert hoe diep onze behoefte aan contact met een ander is. Zo diep dat we desnoods een persoon creëren, verzinnen, wanneer we niemand anders hebben. De oorzaak van die behoefte is dat we voor onze overleving afhankelijk zijn van anderen om ons heen. In materieel opzicht - voor voeding en bescherming, maar ook in emotioneel opzicht. Een mens is nu eenmaal een dier en niet gemaakt om alleen te zijn.

Toch is dat wat we in toenemende mate doen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek voorspelde onlangs dat het aantal alleenstaanden de komende twintig jaar met 200.000 zal toenemen tot 3,3 miljoen. Op dit moment wonen alleenstaanden vooral in de grote steden; meer dan 40 procent van de huishoudens in de grote stad is een eenpersoonshuishouden. In 2025 zal dat ook het geval zijn in de randgemeenten. Oorzaak van deze toename: de vergrijzing en het toenemende aantal scheidingen en verbroken relaties.

Alleen wonen stelt eisen aan het vermogen om het prettig te hebben met jezelf. Maar niet iedereen verstaat de kunst van het alleen zijn. Sommige mensen zoeken hun heil in de koelkast, op internet of in de kroeg als ze een weekend zonder gezelschap doorbrengen. Ze vluchten in drank of anonieme seks om hun onbehagen te verdringen, of plannen hun agenda zo vol met werk en sociale verplichtingen dat er geen seconde tijd overblijft om na te denken. Wat ze gemeen hebben, is dat voor hen alleen zijn gelijkstaat aan eenzaamheid een gevoel dat ze koste wat kost willen vermijden.

Zo iemand is Eric (31), een vrijgezel die als copywriter werkzaam is in de reclame. Hij heeft het ene vriendinnetje na het andere, soms meerdere tegelijkertijd. Geen van hen kan hem zodanig bekoren dat hij een serieuze verbintenis met haar aangaat. Terwijl hij niets liever zou willen dan een relatie. Eric: lk probeer wel eens een avond alleen thuis te zijn, maar dan word ik na een uur zo vreselijk rusteloos. lk vlieg tegen de muren op van verveling en van de stilte. Dan ga ik toch maar weer uit. Meestal neem ik 's nachts iemand mee naar huis, zodat ik met alleen hoef te zijn.

Met liefde hebben deze ontmoetingen weinig te maken, met eenzaamheid des te meer. Afgezien van het feit dat het de eenzaamheid niet verdrijft, belemmert Erics gedrag hem in het vinden van een echte liefde, omdat hij niet de tijd neemt iemand echt te leren kennen. 'Die one night stands geven me uiteindelijk altijd een rotgevoel, het zijn nooit vrouwen met wie ik verder wil.

Wat bepaalt of iemand zich eenzaam voelt als hij alleen is? Uit een tweelingenonderzoek uit zoo6 blijkt dat eenzaamheid voor een deel erfelijk bepaald is: 48 procent van gevoelens van eenzaamheid wordt verklaard door een genetische component.

Maar ook vroege ervaringen bepalen ons talent om alleen te ziin. Leo de Nobel, psychoanalyticus: 'We beginnen ons leven met de meest intense vorm van samenzijn, we zitten letterlijk in een ander. In de loop van ons leven komen we steeds meer los, en een gewenst doel van die ontwikkeling is wat we in de psychoanalyse the capacity to be alone noemen. Dat is een toestand waarin we niemand nodig hebben om een gevoel van welbevinden te ervaren.

In die ontwikkeling kunnen grofweg twee dingen misgaan, stelt De Nobel. 'Ofwel er is sprake van een te intensieve hechting met de verzorger - meestal de moeder. Het samenziin met een ander is dan met de spreekwoordelijke paplepel ingegoten, waardoor iemand op latere leeftijd 66k altijd iemand nodig heeft om zich prettig te voelen. Of er is juist een te zwakke relatie met de verzorger, waardoor een kind emotioneel verwaarloosd wordt, en de rest van ziin leven een emotioneel en affectief vactnim ervaart. Ook dan zal iemand altijd een ander nodig hebben om die leegte te vullen. Het tragische is dat het zelden lukt orn bet gemis aan die vroege verbintenis te compenseren.

Psycholoog Liselotte Visser geeft trainingen aan singles. Volgens haar ligt de kern van het probleem in de gedachten die mensen hebben over alleen-zijn. Visser: Weel mensen denken dat ze alleen moeten kunnen zijn. Terwijl het voor niemand leuk is om elke avond alleen door te brengen. Maar in plaats van dat te onderkennen en actief op zoek te gaan naar contact, houden veel mensen vast aan het idee dat ze het alleen moeten kunnen.

Gevolg is dat ze soms krampachtig omgaan met hun sociale contacten. Visser: 1k zie dat vaak bij alleenstaande vriendinnen. Ze willen elkaar per se niet claimen en gedragen zich daarom heel ingewikkeld. Ze vinden het moeilijk om bij de ander aan te kloppen en te zeggen: 1k heb je nu even nodig." Vaak zijn ze bang te veel op iemand te leunen. Mensen die met eenzaam zijn, vinden het veel makkelijker om een vriend of vriendin om steun te vragen.

Ook Toinny (48), makelaar van beroep, vond het aanvankelijk lastig om steun te vragen aan haar vrienden. Elf jaar geleden, ze was net bevallen van haar zoon, verloor ze haar man. Ze kreeg cen nieuwe relatie, maar die ging voorbij. Sinds vijf jaar is ze weer alleen met haar zoon. 'Ik mis het dat ik mijn ei met kwijt kan na een werkdag. Vooral op een dag dat er van alles misgaat. Vroeger besprak ik alles met mijn man. We zaten soms tot elf uur 's avonds aan tafel om bij te praten. Nu bel ik een van mijn vriendinnen aan het einde van de dag, maar dat heb ik echt mocten leren.

Wanneer je je verbonden voelt met anderen, kan het juist heel prettig zijn om tijd door te brengen in je eentje. Psychoanalyticus Leo de Nobel: 'Het is een menselijke behoefte om zo nu en dan alleen te willen zijn. Die behoefte kan op verschillende manieren gemotiveerd worden, het kan een authentieke keuze zijn waarbij iemand daadwerkelijk niemand nodig heeft, of het kan zijn omdat iemand externe prikkels wil vermijden, in een creatief proces, bijvoorbeeld, of omdat hij voor een moeilijke keuze staat.

Uit een peiling onder ruim 1500 lezers van Psychologie Magazine blijkt dat de overgrote meerderheid van mensen behoefte heeft aan tijd voor zichzelf. Slechts 10 procent van de respondenten vindt het echt onprettig om niet onder de mensen te zijn. Ruim 90 procent ziet voordelen aan alleen zijn. Een van de respondenten noemt het zelfs 'een eerste levensbehoefte'. Het meest genoemde voordeel is rust. Veel mensen verlangen ernaar af en toe echt te kunnen doen wat ze willen, zonder rekening te houden met anderen.

Uiteraard verschillen mensen in de mate waarin ze behoefte hebben aan tijd alleen. Trainer Liselotte Visser: 'Extraverte mensen, ongeveer driekwart van de bevolking, krijgen energie van buiten, van andere mensen. Introverte mensen halen hun energie meer uit zichzelf, middels yoga, meditatie, een wandeling. Dat soort mensen heeft een grotere behoefte aan tijd voor zichzelf.

Voor Toinny bleek het goed om te ervaren dat ze het ook alleen redt. 'Ook al was ik altijd redelijk zelfstandig, ik heb door alleen te zijn wel meer zelfvertrouwen gekregen. lk heb geleerd dat het vaak helemaal met nodig is om iemand iets te vragen, ik kan het zelf wel. En ik heb mezelf goed leren kennen.

En dit is misschien nog wel het belangrijkst: Als je alleen kunt zijn, leer je jezelf op een andere, betere manier kennen, doordat je je eigen identiteit loskoppelt van de relaties die je hebt met anderen. ‘Ik' is even geen moeder, collega of vriendin, maar gewoon 'ik'.

Arda (47), redacteur, kan hierover meepraten. Vijf jaar geleden verliet ze haar man en kinderen, na een huwelijk van 21 jaar. Omdat Arda als jong meisje regelrecht van haar ouderlijk huis in het huwelijksbootje stapte, was dit de eerste keer in haar leven dat ze op zichzelf was. Ze moest zelf belangrijke beslissingen nemen en voelde zich volledig op zichzelf teruggeworpen. Na drie verhuizingen, een periode zonder vaste baan en twee mislukte relaties voelde ze zich nog eenzamer. Maar na een paar jaar vond ze rust, en voor het eerst in haar leven heeft ze het nu goed met zichzelf. Ze heeft een vaste woonplek gevonden, werk dat bij haar past en een lieve vriend met wie ze een lat relatie heeft.

Arda: 'Uiteindelijk moet je het goed hebben met jezelf om het goed te kunnen hebben met anderen. lk heb dat via een omweg bereikt, omdat ik eerst wegvluchtte voor het alleen zijn. lk woonde soms meer in mijn auto dan dat ik thuis was. Maar ik ben er dwars doorheen gegaan en heb van mezelf leren houden. Soms voel ik me nog wel eens alleen, juist als er mensen om me heen zijn. Maar ik voel me nooit meer alleen bij mezelf.

Een alleenstaande (of "modern-Nederlands": single) is iemand die geen partner heeft, alleen woont en in het eigen dagelijks onderhoud voorziet. Soms wordt ook wel het woord alleengaande gebruikt in verband met een eventuele negatieve lading die het woord alleenstaande kan hebben. Nederland telt ongeveer 2,3 miljoen alleenstaanden. Naar verwachting zal dit aantal flink toenemen tot ruim 3 miljoen singles in 2025. Deze groei komt volledig voor rekening van het aantal middelbare en oudere alleenstaanden. Het aantal jongere alleenstaanden blijft in de komende 20 jaar ongeveer gelijk. Het woord alleenstaande (of alleengaande) is een term die gehanteerd wordt door sociaal-economische instanties. Binnen de maatschappij is het woord vrijgezel (of het populairdere "single") gebruikelijker.

Vrijgezel is de benaming voor iemand die niet gehuwd is, niet samenwoont, en geen weduwe of weduwnaar is. De term "single" wordt ook gebruikt voor een vrijgezel. In Amsterdam is 40% van de mensen tussen 25 en 40 jaar alleenstaand, een term die gehanteerd wordt door sociaal-economische instanties om mensen met een zelfstandig huishouden aan te duiden.

De in Nederland geaccepteerde, van oorsprong Engels academische titel Bachelor wordt in de Engelse taal ook gebruikt voor iemand die niet gehuwd is. Om die laatste reden wordt iemand met een Bachelor-titel in Nederland in studentenkringen wel vrijgezel genoemd.

Soms komt men het woord tegen bij feestjes, waarbij vrienden de avond vóór de huwelijksdag nog eenmaal het vrijgezel-zijn van de bruid of bruidegom in afwezigheid van de beoogde partner samen vieren, een vrijgezellenfeest.

Het woord "vrijgezel" is waarschijnlijk afgeleid van vrije gezel. Een gezel was een naam voor iemand die lid was van een gilde en een beroep wilde leren. Men vindt het woord gezel ook nog terug in de woorden gezellig en metgezel waarin de onderlinge kameraadschap tussen gezellen (vroeger meestal mannen) naar voren komt.

Mannen van 54-75 staan er vaker alleen voor dan vrouwen als gevolg van een echtscheiding, terwijl in deze leeftijdsgroep vrouwen vaker alleenstaand zijn omdat hun man is overleden. Na een echtscheiding waar kinderen bij betrokken zijn vormen de vrouwen vaak een eenoudergezin, terwijl mannen alleen komen te staan. In 2002 waren er ruim 410 duizend alleenstaande ouders, 40 duizend meer dan in 1997. Onder hen zijn 65 duizend alleenstaande vaders en 345 duizend alleenstaande moeders. Het CBS verwacht een verdere stijging tot ruim 500 duizend eenoudergezinnen in 2020. Echtscheiding is de belangrijkste reden.

Op 1 januari 2006 woonden in Nederland 400 duizend meer alleenstaanden dan tien jaar geleden. Nederland telt momenteel 2,5 miljoen alleenstaanden. Eén op de zes mannen is alleenstaand tegenover één op de vijf vrouwen.

De sleutel tot blijvende gezondheid voor vrouwen is: blijf een leven lang alleenstaand. Die conclusie volgt uit een onderzoek bij 4.500 mannen en vrouwen, waaruit wordt afgeleid dat zij die alleenstaand blijven een betere mentale gezondheid genieten dan vrouwen trouwen of te maken krijgen met gevolgen van een breuk. Voor mannen geldt wat anders, die varen wel bij een relatie.

De onderzoekers van de Universiteit van Londen baseren hun bevindingen op antwoorden op een vragenlijst die werd voorgelegd aan volwassenen jonger dan 65 jaar. Uit het onderzoek bleek ook dat het samenwonen met een partner mannen gelukkig stemt, terwijl voor vrouwen alleen het huwelijk gunstig werkt. Scheiden en uit elkaar gaan zijn voor beide seksen pijnlijk, maar vrouwen hebben een langere herstelperiode nodig dan mannen.

Al eerder werd aangetoond dat alleenstaande mannen meer ongenoegen ervaren dan getrouwde mannen, voor vrouwen geldt dus meestal exact het tegenovergestelde.

Nederland telde in 2001 399.000 eenoudergezinnen (bron: CBS) Dat is één op de zes gezinnen met kinderen en dit aantal is sindsdien alleen maar gegroeid. In 85% van de eenoudergezinnen is de ouder een vrouw. Eenderde van de alleenstaande ouders heeft een bijstandsuitkering en ruim de helft van de eenoudergezinnen leeft onder het sociaal minimum.

Aparte inkomensregeling

De FNV Vrouwenbond wil de sociaal-economische positie van deze alleenstaande moeders verbeteren. o.a. door een aparte inkomensregeling die zorg en werk beloont. Een fulltime baan is voor alleenstaande ouders te veel gevraagd, vindt de Vrouwenbond. Zij hebben immers tijd nodig voor de zorg voor hun kinderen. Maar het probleem is dat met parttime werk, zeker als het om laag geschoold werk gaat, nauwelijks uit de bijstandsuitkering te komen is.

De FNV Vrouwenbond heeft daarom - samen met het inmiddels opgeheven Landelijk Steunpunt Vrouwen en de Bijstand - een inkomensregeling bedacht voor alleenstaande ouders, die werken vanaf 20 uur per week al lonend maakt. Saskia Noorman-Den Uyl, tot 2006 TK-lid voor de PvdA, heeft op basis hiervan de wet Vazalo ontworpen. Het wetsvoorstel is echter afgewezen door de Raad van State.

Staatssecretaris Aboutaleb heeft een nieuw voorstel gemaakt voor een experiment om alleenstaande bijstandsouders aan werk te helpen. Het kabinet wil een experiment starten om het voor alleenstaande ouders in de bijstand financieel aantrekkelijk te maken deeltijdwerk te gaan verrichten. Deelnemers houden meer geld over naarmate ze meer uren werken en kunnen bonussen krijgen bij scholing en uitstroom naar een baan. Doel van de regeling is om te kijken of financiële prikkels helpen om alleenstaande bijstandsouders met kinderen tot 12 jaar de stap naar werk te laten zetten. Uiteindelijk moet dit leiden tot duurzame uitstroom naar werk. Maximaal dertig gemeenten kunnen meedoen aan het experiment, dat twee jaar duurt. Beoogde startdatum is 1 januari 2009.

De regeling houdt in dat deelnemers in deeltijd aan de slag gaan, al dan niet in combinatie met scholing. Hoe meer uren ze werken, hoe meer ze van het zelf verdiende geld overhouden, tot maximaal 120 euro per maand bovenop de uitkering. Volgen ze naast hun werk een training of opleiding die hun positie op de arbeidsmarkt versterkt, dan krijgen ze een bonus van maximaal 600 euro per jaar. Als de deelnemers werk vinden waardoor ze uit de bijstand raken, dan ontvangen ze eenmalig 500 euro. Voorwaarde is dat de uitstroom duurzaam is, oftewel langer dan zes maanden.

De FNV Vrouwenbond is blij dat de experimenten nu eindelijk van start gaan, al was het direct invoeren van een wet natuurlijk beter geweest. De regeling is eenvoudiger uitvoerbaar dan het eerdere voorstel, wat problemen in de toekomst kan voorkomen. Er wordt nl. alleen gekeken naar het aantal uren dat gewerkt is, niet het inkomen wat er mee verdiend is, want dit leidt bij wisselende inkomsten ook nu al vaak tot verkeerde berekeningen. Ook het feit dat duidelijk wordt gekozen voor de combinatie van scholing en betaald werk spreekt de FNV Vrouwenbond erg aan. Groot voordeel is ook, dat betaald werken loont, ook voor langere tijd. Nu is de termijn van een vrijlatingsregeling meestal maximaal 6 maanden. Maar de bond vind wel dat het vrij te laten bedrag erg laag is en vindt het niet goed dat pas bij 30 uur betaald werken het maximum van de vrijlating wordt bereikt. Dit zou maximaal 24 uur moeten zijn.

Daarnaast is de bond ontevreden met de leeftijdsgrens van de kinderen, die is nl. van 16 jaar voor het jongste kind, zoals die was in het wetsvoorstel VAZALO, verlaagd naar 12 jaar. Wat de FNV Vrouwenbond verder onjuist vindt, is dat het door het Kabinet genoemde doel van de experimenten is ‘om te kijken of financiële prikkels helpen om alleenstaande bijstandsouders met kinderen tot 12 jaar de stap naar werk te laten zetten.’ Terwijl zowel door de indiener van het wetsvoorstel VAZALO, Saskia Noorman-denUyl als door de FNV als belangrijk argument werd aangevoerd de erkenning dat de zorg voor kinderen tijd kost en dat het lastig is dit te combineren met een voltijdbaan, zeker als je er alleen voor staat. Het zou het Kabinet sieren om dit argument ook nu als uitgangspunt te nemen voor het beleid t.b.v. alleenstaande ouders.

DEN HAAG - Stichting Centrum voor Individu & Samenleving (CISA) gaat de eenpersoonstoeslag op hotelkamers aanvechten. Enkele touroperators of hotels die een zo'n toeslag vragen, worden in 2008 voor de rechter gedaagd door de stichting die opkomt voor de belangen van alleenstaanden. Dat heeft CISA-voorzitter Lenie de Zwaan bevestigd naar aanleiding van berichtgeving in het AD. De Zwaan: "Zodra we een actuele prijslijst van touroperators en hotels hebben, maken we een zwarte lijst. Daaruit kiezen we een of twee aanbieders die enorme toeslagen vragen en dagen ze voor de rechter."

Individu
Volgens De Zwaan zijn de prijsverschillen vaak enorm hoog als je als individu een kamer wil huren. Omgerekend naar een kamer voor twee personen moet iemand die alleen is, soms 50 tot 100 procent meer betalen.

De Zwaan zegt dat je slechts moet betalen voor de dienst die je krijgt. "In de bus of trein betaal je toch ook niet extra voor een zitplaats als je alleen bent." Volgens haar moet een individu slechts de helft van de prijs van een tweepersoonskamer betalen. "In het uiterste geval een toeslag van 15 procent, maar hoger zeker niet."

Aanbod

Armoede in de grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht doet zich het meeste voor onder alleenstaande vrouwen van 45 tot 64 jaar. In Rotterdam bijvoorbeeld gold dat in 2004 voor bijna vier op de tien van deze vrouwen. Dat blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek

Het CBS spreekt van armoede wanneer een huishouden een jaarlijks inkomen heeft met een lagere koopkracht dan 9250 euro. In de meeste gevallen gaat het om mensen met alleen bijstand of AOW.

In 2004 had vijftien procent van de huishoudens in de vier grote steden zo'n laag inkomen. Landelijk was dat negen procent. Behalve onder alleenstaanden van 45 tot 64 jaar doet armoede in de vier grote steden zich relatief veel voor onder eenoudergezinnen en paren met minderjarige kinderen.

Amsterdam en Rotterdam tellen de meeste huishoudens met een laag inkomen, respectievelijk zeventien en zestien procent. In Den Haag heerst er armoede bij veertien procent van alle huishoudens, in Utrecht elf procent. Anders dan in Den Haag en Utrecht, is de armoede in Amsterdam en Rotterdam redelijk gespreid over de stad. In alle wijken van deze steden had in 2004 meer dan een vijfde van de niet-westerse allochtone huishoudens een laag inkomen. Den Haag heeft als enige grote stad wijken waar het aandeel lage inkomens onder autochtone huishoudens boven de twintig procent uitkwam. In Amsterdam en Rotterdam lag het maximaal op zestien procent, in Utrecht op twaalf procent.

Op zichzelf wonen is voor jongeren tussen de 18 en 27 jaar steeds vaker een reden om het ouderlijk huis te verlaten. Samenwonen of trouwen is voor deze groep nog steeds de belangrijkste reden om uit huis te gaan, maar dit percentage neemt wel af. Dit bleek maandag uit de nieuwe bevolkingstrends van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De reden om de ouderlijke woning uit zelfstandigheidsoverwegingen te verlaten, is bij mannen in de periode 1960-1969 en 2000-2002 gestegen van 7 naar 26 procent. Bij vrouwen nam dat aandeel toe van 6 naar 24 procent. Samenwonen of trouwen was in het begin van deze eeuw bij 37 procent van mannen reden om op zichzelf te gaan wonen. In de jaren zestig was dat maar liefst 54 procent. Van de vrouwen was dat in die periode zelfs 63 procent, tegenover 41 procent in de periode 2000-2002.

Jan Latten, demograaf van het CBS: "Vroeger was het not done om single te gaan wonen. Dat paste niet in het patroon. Men trouwde jong en ging dan meteen samenwonen. Tegenwoordig wil iedereen eerst zichzelf leren ontdekken, studeren en een eerste baan krijgen, voordat ze zich binden."

Tussen autochtonen en allochtonen die begin deze eeuw het huis verlieten, waren ook verschillen, zo concludeert het CBS op basis van gegevens uit februari tot en met juni 2003 en januari tot en met april 2004. Opmerkelijk hierin was het patroon onder Marokkaanse jongeren. Zo ging negen procent van hen op 18-jarige leeftijd op zichzelf wonen. Bij autochtone mannen was dat zeventien procent. Maar op twintigjarige leeftijd was 39 procent van de Marokkaanse mannen uit het ouderlijk huis; zes procent meer dan onder autochtone mannen.

Latten: "Op deze leeftijd gaat bij Marokkaanse mannen het generatieconflict met hun ouders meespelen. Ook kunnen zij het dan zelf financieel beter bolwerken, waardoor ze op zichzelf kunnen wonen."

De woonsituatie van 18- en 20-jarige Turkse mannen kende weinig verschil met die van autochtone mannen. "Turkse mannen hebben dan een middenpositie. Zij vallen tussen de Marokkanen en autochtonen in en hebben zich al vaak aangepast richting autochtonen", verklaart Latten. Op 22-jarige leeftijd was het aandeel dat zelfstandig woont bij de drie de groepen naar elkaar toegegroeid en bedroeg ongeveer vijftig procent.

Onder vrouwen waren de verschillen wat betreft de woonsituatie begin deze eeuw groter. Op 18-jarige leeftijd woonden Marokkaanse en Turkse vrouwen minder vaak op zichzelf (zeventien procent) dan autochtone vrouwen (21 procent). Op 20-jarige leeftijd was dit verschil groter: ruim drie op de tien Marokkaanse vrouwen en twee op de vijf Turkse vrouwen woonden niet meer thuis, terwijl dit bij autochtone vrouwen 56 procent was. Op 22-jarige leeftijd was bijna zestig procent van de Turkse en Marokkaanse vrouwen uit huis, tegenover driekwart van de autochtone vrouwen.

CBS-demograaf Latten: "Bij deze twee groepen gaat het echt om traditionele milieus, waar alleen uit huis wordt gegaan in het geval van samenwonen of trouwen."

Alleenstaande vaders vormen een groeiende groep. Met eigen problemen en eigen oplossingen. Want mannen kijken anders tegen de opvoeding van hun kinderen aan dan vrouwen. Soms is dat heel lastig. ‘Ik heb staan netwerken op het schoolplein.’

Alleenstaande vader. Dat klinkt toch heel anders dan alleenstaande moeder. Bij een alleenstaande vader denk je aan huishoudens waarin alles los-vast is. Er wordt te weinig gestofzuigd, te weinig opgeruimd, te weinig gezond gegeten, te weinig over gevoelens gesproken. Gezellig eigenlijk wel, maar of de kinderen er nou zo bij gebaat zijn?

Want vaders doen hun kinderen veel te laat naar bed, ze rationaliseren al het leed weg, kinderen kunnen hun emoties niet kwijt bij hun vader. Als vader in zijn eentje de scepter zwaait, doet iedereen maar wat, hangt de boel als los zand aan elkaar, ontbreekt alle structuur. Alleenstaande vaders rommelen maar wat aan, plaatsen zichzelf op de eerste plaats, zitten niet te wachten met kopjes thee als hun kind thuiskomt van school.

Het is een schromelijke overdrijving. Natuurlijk. Maar het is vaak de teneur als het gaat over de groep. Als je er al iets over hoort. Want over alleenstaande moeders gaat het zoveel vaker. Over hoe moeilijk ze het hebben, hoe zwaar het is om iedere maand maar weer de eindjes aan elkaar te knopen en te zorgen dat er ‘s avond weer warm eten op tafel staat.

Het stoort Jørgen Mispelblom (57) wel eens dat het altijd en eeuwig maar gaat over alleenstaande moeders. En dat er zoveel misverstanden heersen over de manier waarop een man alleen een huishouden met kinderen weet te organiseren. ,,Niemand die ooit eens aan míj vraagt hoe ik dat nou eigenlijk allemaal doe.’’

Mispelblom weet waarover hij spreekt. Hij is al jaren voltijds nagenoeg verantwoordelijk voor de opvoeding van zoon Marc, die inmiddels 16 is. En dat hij het alleen doet, is al jaren geen onderwerp van gesprek. Niet dat hij er nou per se over wil praten of dat hij zichzelf eens flink op de borst wil kloppen, helemaal niet.

,,Ik rooi het wel,’’ zegt hij. ,,Dat is mijn verdienste en die van Marc, maar daar hoef ik echt niet iedere keer heel nadrukkelijk de credits voor te hebben. Het gaat me er meer om dat mij opvalt dat er bij vrouwen ogenblikkelijk over wordt gesproken op een toontje van: wat knap dat jij dat allemaal in je eentje doet. Dat míj dat nooit wordt gezegd, stoort me soms.’’

Ook Rogier van ‘t Werff (35) voedt zijn twee dochters (10 en 13) op zonder dat zijn ex-vrouw daarbij enige inbreng heeft. ,,Ze woont voor haar werk in Australië en belt soms, maar voor wat er in hun dagelijks leven gebeurt, ben ik voor 99,9 procent verantwoordelijk.’’

Ook Van ‘t Werff ergert zich eraan dat alleenstaande vaders er in de publiciteit zo weinig toe doen. ,,Je leest niets over ons, ík ken eigenlijk geen mannen zoals ik. Je hebt geen boeken en tijdschriften voor de single daddy, er zijn nauwelijks sites. En wat er op internet te vinden is, zit eigenlijk vooral in de hoek van de gefrustreerde vaders die om allerlei onduidelijke redenen overhoop liggen met hun ex over de voogdij en de opvoeding.’’

Van ‘t Werff begrijpt het wel, zegt hij. ,,We zijn gewoon met minder. Mannen verdienen meer en hebben het in materiële zin dus vaak beter. Dat scheelt.’’

Van ‘t Werff heeft gelijk als hij zegt dat er meer alleenstaande moeder zijn dan alleenstaande vaders. Uit de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat de eerste groep maar liefst vijf keer zo groot is als de tweede. Per 1 januari 2006 telde Nederland 74.079 huishoudens waar de man de enige ouder was en 378.291 huishoudens die werden bestierd door de moeder. Het neemt echter niet weg dat de groep alleenstaande vaders sterk in de lift zit.

Je ziet het weinig terug in de berichtgeving en dat stoort sommige mannen. Toen de ex-vrouw van Van ‘t Werff zeven jaar geleden uit het gezinsleven vertrok en emigreerde, zat hij wel met de handen in het haar. Want hoewel hij altijd al was betrokken bij het reilen en zeilen, had hij oprecht even geen idee hoe het verder moest. Hij koos voor een typisch mannelijke benadering: ,,Ik ben een middag naar de bibliotheek gegaan en heb me gestort op de tientallen tijdschriften over opvoeding. Wat bleek? Nergens kwam ik specifieke informatie tegen voor alleenstaande mannen. In al die bladen wordt de lezer aangesproken als een vrouw.’’

Ook Mispelblom had aanvankelijk een zware tijd als nieuwbakken alleenstaande vader. Mannen en vrouwen verschillen van elkaar in hun benadering van de opvoeding, meent hij. ,,Mannen komen in veel situaties uiteindelijk van de andere kant. We benaderen de meeste dingen anders, dus ook de opvoeding van je kind en het runnen van een huishouden. Kijk, praktisch is het allemaal niet zo onoverkomelijk. Wassen, eten maken, strijken, sokken stoppen, het is allemaal niet zo ingewikkeld, maar als het over emoties gaat, praat je over iets anders.’’

Mispelblom zegt dat hij vooral in de eerste jaren op dit terrein enorm boven zichzelf moest uitstijgen. ,,Letterlijk boven jezelf treden. Ik ben gewend de zaken uit te denken. Is er een probleem? Dan gaan we dat zo eenvoudig mogelijk oplossen. Maar eerlijk is eerlijk: als het gaat om emoties, dan zijn moeders van nature beter. Ik heb enorm mijn best gedaan vooral mijn zachte kant meer vorm te geven, omdat je ook die kant niet wilt en mag verwaarlozen.’’

Het schoolplein werd voor Mispelblom gepromoveerd tot een plaats waar je hierover informatie kon opdoen. ,,Ik sprak hier met de moeders over hoe ze bepaalde zaken aanpakten. Ik werd sowieso actief op school, want daar kwam ik te weten hoe het eigenlijk moest. Toen ik merkte dat ik daar wat aan had, ben ik zelfs voorleesvader geworden. Op die manier raak je heel betrokken bij je kind en wat er zoal gebeurt op school.’’

Mispelblom en Van ‘t Werff zijn uiteindelijk gelukkig en tevreden met hun leven en dat van hun kinderen.

Mispelblom: ,,Ik kijk door alles wat ik heb meegemaakt, door de manier waarop ik betrokken ben geweest bij de opvoeding, anders tegen mijn kind aan. Ik heb mezelf daarin ontwikkeld.’’

En Van ‘t Werff: ,,Je weet nooit hoe het anders was gegaan, maar uiteindelijk ben ik een vollediger mens geworden.”

(Bron: CBS)

In 2004 hebben bijna 34 duizend thuiswonende minderjarige kinderen een echtscheiding van hun ouders meegemaakt. Uit onderzoek blijkt dat deze kinderen later een aanzienlijk grotere kans hebben om zelf ook een echtscheiding mee te maken.

Echtscheiding na 20 jaar naar huwelijksgeschiedenis ouders

Kans op echtscheiding twee keer zo groot

De echtscheidingskans van kinderen die een echtscheiding van hun ouders hebben meegemaakt, is ruim twee keer zo groot als die van kinderen zonder gescheiden ouders. Zo blijkt dat ruim 40 procent van de mensen die tussen 1977 en 1981 getrouwd zijn en een ouderlijke echtscheiding hebben meegemaakt, na 20 jaar is gescheiden. Van de getrouwde personen zonder gescheiden ouders is dat nog geen 20 procent.
Een sterk verhoogde kans op echtscheiding treedt ook op bij kinderen die zelf geen ouderlijke echtscheiding hebben meegemaakt, maar van wie minstens één van de ouders wel ooit uit een eerder huwelijk gescheiden is.

Echtscheiding na 20 jaar naar huwelijksgeschiedenis ouders beide partners

Hoogste echtscheidingskans

Als beide partners gescheiden ouders hebben, is de kans op echtscheiding nog hoger. Ruim de helft van deze paren maakt een echtscheiding mee, drie keer zo veel als paren zonder gescheiden ouders. Echtparen met één partner met gescheiden ouders scheiden twee keer zo vaak als paren zonder gescheiden ouders. Voor de echtparen van wie de ouders van één van de partners zijn gescheiden, ligt dit aandeel op ruim 30 procent binnen 20 jaar.

Echtscheiding na 20 jaar naar leeftijd kinderen

Jonge echtscheidingskinderen

Het meemaken van een echtscheiding op jonge leeftijd verhoogt de kans om later zelf ook te scheiden. Bijna de helft van de kinderen die jonger waren dan 5 jaar toen hun ouders uit elkaar gingen, zijn binnen 20 jaar huwelijk zelf gescheiden, tegen iets minder dan 40 procent van de kinderen die al volwassen waren toen hun ouders uit elkaar gingen.

Hoe 'happy' singles ook kunnen zijn, vrijwel iedereen ziet een relatie als ideaal. En terecht, want uit onderzoeken blijkt dat mensen met een partner gezonder, rijker én gelukkiger zijn. Sturen dus, die Valentijnskaart.

Elk jaar verbreken 200.000 mensen die getrouwd zijn of samenwonen hun relatie. Hij bleek toch niet zo trouw te zijn, zo spannend of begripvol. En zij was na de eerste verliefdheid helemaal niet meer attent, sexy en behulpzaam. Teleurstelling, woede, verdriet.

Niet voor niets staat een scheiding in de top-10 van stressveroorzakers. 'Dit nooit meer', roept menigeen na de breuk. Om vervolgens toch weer een nieuwe relatie aan te gaan. Eenderde van de mensen woont na een jaar al weer samen. Na zes jaar deelt driekwart van de mensen het huis weer met een ander.

,,Goed zo'', zegt Ruut Veenhoven, hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, die zich heeft gespecialiseerd in het thema geluk. Hij wijst op tal van onderzoeken waaruit blijkt dat mensen die samenwonen of getrouwd zijn, gelukkiger, gezonder en rijker zijn dan alleenstaanden.

De reden? Hoe gezonder, rijker en gelukkiger je bent, des te beter je in de markt ligt en hoe groter de kans dus op een relatie. Maar naast dit selectiemechanisme is er meer aan de hand. Dat mensen met een relatie beter gedijen is ook daadwerkelijk een effect van die relatie.

Er wordt wel eens gezegd dat achter ieder succesvol persoon, een sterke man of vrouw staat. ,,Mensen met een partner zijn dikwijls sociaal sterker, omdat zij worden gecorrigeerd door hun partner. Partners voeden elkaar op. Een man die altijd over zijn baas loopt te zeiken, krijgt raad van zijn vrouw ook eens naar zichzelf te kijken. Mensen met een partner groeien, juist doordat zij worden gecorrigeerd, in hun functioneren. En dat maakt hen gelukkiger'', zegt Veenhoven.

Kunnen vrienden of ouders deze corrigerende rol niet ook vervullen? ,,Minder goed'', meent de hoogleraar. ,,Van vrienden pik je niet alles. Die kijken dus wel uit wat zij zeggen. En je moeder zou jou nog wel willen opvoeden, maar die is veel te bang dat jij dan niet meer langskomt. Van een partner kunnen mensen veel meer hebben. Je bent tot elkaar veroordeeld. Dan kun je wel wat gewicht in de schaal leggen. Het is bovendien ook in jouw belang dat die ander zijn gedrag verbetert.''

Dat mensen met een vast maatje beter gedijen, komt niet alleen doordat zij elkaar corrigeren, maar ook doordat zij elkaar steunen. ,,Er is iemand om bij uit te huilen'', zegt psycholoog Sybille Labrijn, die voor haar boek 'En nu alleen de liefde nog' talloze alleenstaanden interviewde over het gemis van een partner. ,,Gedeelde smart, is halve smart. Als iemand met je meeleeft, kun je je ellende beter dragen. Je voelt je gesteund doordat de ander jou kent en precies weet waarom je treurt.''

Ook seksualiteit is een factor die maakt dat mensen met een relatie gezonder en gelukkiger zijn, meent Labrijn. ,,Mensen met een vaste partner worden vaker aangeraakt en dat dat heel goed is, blijkt wel uit het feit dat baby's die niet worden gestreeld, meer risico lopen te overlijden. Mensen hebben behoefte aan intimiteit en seks.''

Na een avond uit is seks misschien ook wel voorhanden, maar er is volgens de psycholoog een verschil tussen vrijen met een onbekende en een vaste partner. ,,Dat eerste kan heel opwindend zijn, maar mensen voelen zich ook wel onzeker. Seks met iemand met wie je ook wel wil ontbijten, is ontspannender en meestal bevredigender. Aan je vaste partner durf je eerder te zeggen wat je fijn vindt.''

Je zou denken dat alleenstaande altijd al is gebruikt voor ‘ongetrouwd, iemand die er alleen voorstaat'. Maar dat is niet zo. In oude teksten lezen we over alleen staande huizen, bomen en meubels. Over dingen dus, niet over mensen.

De alleenstaande mens is pas in 1950 voor het eerst in Van Dale opgetekend. Waarom alleenstaande er toen opeens een betekenis bijkreeg, is niet bekend. Misschien vond men vrijgezel en ongehuwde indertijd te stigmatiserend.

Zeker is dat alleenstaande aanvankelijk vooral in overheidsstukken werd gebruikt. Zo publiceerde W.C. Blomberg in 1956 het rapport Woontoestand en woonwensen van 3.009 alleenstaande vrouwen in Amsterdam. En in 1962 kwam G. Kruse met zijn Onderzoek naar enkele levensomstandigheden van alleenstaande bejaarden boven 70 jaar in de Noord-Jordaan.

Zeker is ook dat alleenstaande op een gegeven moment door sommigen als stigmatiserend werd ervaren. Het klonk zo alleen. Zo eenzaam en verlaten. Bijna zielig gewoon. Het was, in een tijdsgewricht dat er steeds meer alleenstaanden kwamen, niet meer het goede woord. En dus werd alleengaande uitgevonden.

Alleengaande is een eufemisme. Het is een doekje tegen het bloeden. Het is een woord dat zegt: ik ben wel alleen, maar ik heb het reuze naar mijn zin, ook als ik het niet naar mijn zin heb. Reken maar! Ook alleengaande lijkt te zijn ontstaan in ambtelijke kringen. Het is in 1984 voor het eerst gesignaleerd, in de titel van het rapport De positie van oudere werkloze ‘alleengaande' Turken en Marokkanen. Na de alleengaande Turken en Marokkanen kwamen de alleengaande autochtonen. Zij gingen zonder partner met vakantie, en ook dat werd onderzocht. Lees bijvoorbeeld Alleen op vakantie: een onderzoek naar de problematiek van de alleengaande vakantieganger uit 1989.

Onder Nederlandse uitgevers geldt de regel: als de groep groot genoeg is, krijgt zij haar eigen tijdschrift, want hoe meer mensen er zijn die zo'n blad kopen, hoe meer geld het oplevert. Dat geldt ook voor alleengaanden.

En dus verscheen in 1991 Single, een glimmend, kleurrijk blad dat de alleengaande een hart onder de riem wilde steken, in 1995 gevolgd door Uniek: het tijdschrift voor de alleengaande. In 1998 kwam De single-krant: krant voor alleengaand Nederland (ondertitel ‘maandelijks periodiek voor de actieve single') op de markt. Alleengaande is inmiddels zo vaak voor ‘alleenstaande' gebruikt, dat het onlangs is opgenomen in de Grote Van Dale. Samen met single. Vrijgezel wordt ook nog volop gebruikt, maar dat heeft een iets andere lading gekregen. De vrijgezel is een jonge hond. Hij of zij is maar tijdelijk single. De vrijgezel is op weg naar partner, huwelijk, LAT of anderszins. Om uiteindelijk toch als alleengaande over te blijven, want zo gaan die dingen.