(C) 2010 Hein Pragt

Wettelijk bestaat co-ouderschap het niet, maar het komt gelukkig steeds vaker voor. Kinderen die na de echtscheiding deels bij de vader en deels bij de moeder wonen die gezamenlijk de zorg over de kinderen houden. Omdat er in de wet niets over staat is het co-ouderschap een vrijwillige aangelegenheid waar geen rechter aan te pas komt. Co-ouderschap stelt wel voorwaarden aan de ouders, er moet geen machtsstrijd zijn over de opvoeding en ze moeten goed met elkaar kunnen communiceren maar dat kan ook aangeleerd worden als beiden maar goede wil hebben. Daarnaast moeten er vooral goede afspraken gemaakt kunnen worden. Ook is het belangrijk voor een succesvol co-ouderschap dat ouders redelijk dicht bij elkaar (blijven) wonen met het oog op school en vrienden.

Het grote voordeel van co-ouderschap is dat het kind een normale band met beide ouders kan houden en dat de verzorging (met alle stress van dien die ook niet goed is voor en kind) niet compleet op een van beide ouders neerkomt. Bovendien hebben beide ouders ook tijd voor zichzelf en tijd om de zorg met een baan te combineren. Vooral het laatste is erg belangrijk als ouders de kinderen ook nog willen verzorgen en niet elke dag in de tussenschoolse en naschoolse opvang willen hebben. Bovendien kost deze opvang weer handen vol geld, een hoop regelwerk en paniek als het kind weer eens ziek is en niet naar de opvang kan.

Ik wil in het kort beschrijven wat voor regeling wij hebben en wat daaraan ten grondslag ligt als voorbeeld hoe een co-ouderschap invulling kan krijgen. Mijn ex partner had drie dochters uit een vorig huwelijk en ik 4 zonen uit een vorig huwelijk, deze kinderen variëren in de leeftijd van 13 tot 25 jaar. Beiden hebben we een goed contact met onze eerste ex partners en ook met onze ex stiefkinderen hebben we een goede band. Voor ons was het belangrijk dat alle kinderen zonder enige beperking bij elke ouder (in overleg) waar ze willen zijn ook kunnen zijn. Onze kleine jonge dochter die 3 jaar was op het moment van de scheiding wilden we niet te lang missen en vooral een stabiele omgeving met regelmaat geven en zo weinig mogelijk in de opvang. Ook wilden we beiden kunnen blijven werken om beiden zelfstandig in ons levensonderhoud te kunnen voorzien. Het belangrijkst voor ons was echter dat iedereen gewoon normaal met elkaar kon omgaan en dat kinderen niet voor keuzes tussen mensen die ze lief hebben geplaatst worden of beperkingen hebben om bijvoorbeeld hun zusje te zien. Vooral het belang van de kinderen stond voorop in de keuzes die we gemaakt hebben.

Aangezien we in Veenendaal wonen waar de gemeente een "stomme" regel kent dat wanneer er sprake is van co-ouderschap men geen urgentieverklaring kan krijgen en maar jaren kan wachten op een flatje. Deze regeling is mede discriminerend omdat de wettelijke standaard bij echtscheidingen momenteel co-ouderschap is. Op deze wijze blokkeert de gemeente dus het gezamenlijk opvoeden en verzorgen van kinderen. Maar dit is eenvoudig te omzeilen door voor een uitgebreide omgangsregeling te kiezen wat in de praktijk gelijk is aan co-ouderschap en het woonadres van de kinderen aan de moeder toe te wijzen. Hiervoor hebben wij dus gekozen waardoor mijn ex partner sneller een flat kon krijgen en ook een beetje in de buurt.

Ondanks dat de emoties tijdens een scheiding redelijk hoog kunnen oplopen is het belangrijk dat bijvoorbeeld een goede mediator helpt om te relativeren en dingen toch goed vast te leggen voor de toekomst. Gelukkig hebben wij een keuze voor een (niet erg goedkope) goede mediator advocaat gekozen. Ook bij ons liepen de emoties wel eens hoog op tijdens de scheiding maar de mediator heeft ons zeer goed geholpen een ook hebben we beiden wel op de kop gehad van onze gezamenlijke kinderen waarvoor ik hun erg dankbaar ben.

Ondanks onze co-ouderschap betaal ik wel alimentatie voor ons dochtertje waardoor ze dezelfde levenstandaard heeft bij beide ouders. We hebben de spullen van onze dochter ook eerlijk verdeeld zodat ze bij beide ouders een eigen kamer heeft met veel van haar oude spullen. Beiden hebben we dat aangevuld met alles wat er miste zodat onze dochter bijna niets mee hoeft te nemen als ze naar de ander gaat, wat ook voor haar het beste is. Wanneer ze bij mij komt dan doe ik 's avonds de kleren van mijn ex in de was en de dag dat ze teruggaat naar mijn ex krijgt ze die kleren weer aan, ondergoed gaat gewoon over en weer. Wat betreft spullen mag onze dochter veel dingen meenemen naar het andere huis, wel in overleg en sommige dingen natuurlijk niet omdat bijvoorbeeld ook andere kinderen gebruik maken van een Nintendo. Beiden kopen we eigen kleding en schoenen en speelgoed maar we doen niet moeilijk, dingen zijn van onze dochter. Zo had ik een slee gekocht en net toen het ging sneeuwen was onze dochter bij mijn ex, die na een telefoontje samen met mijn dochtertje de slee bij mij uit de schuur gehaald heeft. Het is belangrijk het eigen ego aan de kant te zetten en zoveel mogelijk aan het belang van de kinderen te denken.

Aangezien we beiden moesten blijven werken hebben we voor een eerlijke en regelmatige verdeling van de week gekozen. Hierdoor hoeven we beiden onze dochter niet zo lang te missen en kunnen we onze werktijden aanpassen aan de verzorg dagen. Ook is voor ons dochtertje de regelmaat heel belangrijk. Ik heb de verantwoordelijkheid voor onze dochter (inclusief als ze ziek is en bij vakantie e.d.) op maandag, dinsdag en woensdagochtend, mijn ex op woensdagmiddag, donderdag en vrijdag. Vrijdagavond gaat ze het ene weekend weer naar mij (tot de woensdagmiddag) en het andere weekend haal ik haar op zondagmiddag op.

Maandagmiddag heb ik verlof omdat ik 36 uur werk en dinsdagmiddag heb ik 4 uur ouderschapsverlof en woensdag is de wisseldag waarbij ik haar naar school breng en mijn ex haar van school komt halen, de rest van de week kan ik dus gewoon 8 uur per dag werken. Hierdoor kan ik haar op de dagen dat ze bij mij is gewoon aar school brengen en uit school ophalen. Mijn ex werkt maandag en dinsdag iets langer waardoor ze de rest van de week tijd heeft voor de zorg van onze dochter. Door de week in twee te delen i.p.v. om de week kunnen beide ouders de werktijden aanpassen aan de dagen dat ze geen of wel zorg hebben voor de kinderen. Dit kan natuurlijk alleen als de werkgevers ook mee willen werken maar meestal is dat niet een groot probleem, ook gaat weer op dat in goed overleg veel mogelijk is.

Natuurlijk springen onze oudere kinderen wederzijds voor mij ene mijn ex ook bij. Dit is dan ook een enorm voordeel van het goed om blijven gaan met iedereen, Mijn kinderen, maar ook de zussen van mijn dochtertje hebben een sleutel van mijn huis. Als de nood aan de man is kan een van mijn kinderen of een dochter van mijn ex ons dochtertje uit school halen en in het huis. Ook bij mijn ex halen de oudere kinderen ons dochtertje regelmatig uit school of passen op. Ook voor ons dochtertje is dit goed omdat ze altijd door vertrouwde mensen opgehaald wordt en in een vertrouwd huis komt. De grote zussen van ons dochtertje komen meerdere dagen per week ook bij mij langs, doen even hun was of eten mee, of ik haal of breng ze weg en plak fietsbanden net alsof het mijn eigen kinderen waren. Een zoon van 19 woont permanent bij mij, een zoon van 13 komt elke twee weken een weekend en in de vakanties en mijn oudste zonen studeren maar komen ook regelmatig langs. Ook met de ex van de ex kan ik goed opschieten en eigenlijk verzorgen we gezamenlijk dus alle kinderen en kunnen kinderen vrij omgaan met iedereen. En zo hoort het volgens mij ook te gaan. Zo gaat ons dochtertje in het weekend ook wel eens legeren bij haar grote zussen. Ondanks dat we goed met elkaar omgaan, respecteren we dat de andere partner een eigen leven heeft en bijvoorbeeld een nieuwe relatie waar we ook met respect met elkaar omgaan en elkaars privacy respecteren Alleen kunnen we elkaar om het belang van de kinderen aanspreken.

Door de vaste regelmaat weten mensen met wie ze af moeten spreken voor spelen bij en gaan we gezamenlijk naar school bij ouderavonden, gesprekken over en bij evenementen. Op school weten ze van onze regelingen en andere ouders kennen ons beiden en weten dat ze in het begin van de week met mij te maken hebben en aan het eind van de week met mijn ex. Wanneer we ons dochtertje naar school brengen vertellen we duidelijk of ze tussen de middag moet overblijven en wie haar komt halen, maar ze is ondertussen zo gewend aan de situatie dat ze het zelf al weet.

Belangrijke dagen zoals kerstdagen, verjaardagen e.d. spreken we van te voren af en verdelen we zo goed mogelijk. Om problemen te voorkomen hebben we een vakantie en vrije dagen schema gemaakt aan het begin van het jaar en daar voor het hele jaar al ingevuld bij wie onze dochter is en wie er verlof opneemt. Zo komen we niet voor verrassingen te staan, het is belangrijk om dit soort dingen goed te regelen om conflicten te voorkomen. Maar ook als het gaat om verlof en bij wie onze dochter is op dat moment houden we zoveel mogelijk rekening met onze kinderen.

Het enorme voordeel van deze situatie is dat iedereen goed met elkaar om kan blijven gaan, er altijd opvang is, we niet veel stress is voor iedereen en dat werk en zorg makkelijker te combineren zijn. Een goede situatie met voordelen voor iedereen. Ik hoop dan ook dit verhaal mensen aan kan zetten om hun co-ouderschap goed in te richten.